|
| ABRAMS |
M1 ABRAMS
Geneza Na początku lat siedemdziesiątych, po zaniechaniu projektu czołgu MBT-70, w USA zdecydowano zbudować nowy czołg oznaczony XM1. Skierowano oferty do zakładów Chrysler Corporation i General Motors. Z obu ofert wybrano model Chryslera.
Produkcję seryjną uruchomiono w 1980 roku w koncernie General Dynamics w Lima i Detroit we współpracy z kilkunastoma podwykonawcami amerykańskimi. Do lutego 1985 roku wyprodukowano 2374 sztuk M1. W tym samym roku rozpoczęto produkcję zmodernizowanego Abramsa M1A1. W 1988 roku zamówienie na czołgi Abrams zostało zwiększone do 12 tys. szt. W tym też roku wyeksportowano 555 sztuk M1A1 do Egiptu.
Budowa
Rozkład przedziałów jest klasyczny: z przodu kierowania, pośrodku bojowy, z tyłu napędowy. Pancerz jest różnej grubości z wielowarstwowych płyt pancernych, w przedniej części wieży i kadłuba zastosowano - po raz pierwszy na świecie - pancerz wielowarstwowy typu Chobham (kombinacja płytek ceramicznych i płyt stalowych). Hydrauliczny układ napędowy DDA-X1100-3B z podwójnym doprowadzeniem mocy, preselekcyjnym wyborem biegów i bezstopniowym mechanizmem skrętu wykonano jako zintegrowany blok. Zawieszenie indywidualne posiada 14 wałków skrętnych wraz z wahaczami i 6 amortyzatorów hydraulicznych dwustronnego działania przy I, II i VII parze kół nośnych. M1 Abrams wyposażony jest w układy ppoż., osłony ABC (pancerz chroni przed promieniowaniem przenikliwym), skomputeryzowany system kierowania ogniem, pasywne dzienno-nocne i termowizyjne przyrządy obserwacyjno-celownicze ze stabilizacją widzenia w płaszczyźnie pionowej oraz dalmierz laserowy.
Uzbrojenie
Uzbrojenie główne czołgu stanowi bruzdowana armata 105 mm M68 (na licencji brytyjskiej armaty L7 firmy Royal Ordnance Factory), stosowana też w czołgach M60 i M48A5, stabilizowana w obu płaszczyznach elektrohydraulicznie. Dodatkowe uzbrojenie to: km 7,62 mm sprzężony z armatą, km 7,62 mm zamontowany przy włazie ładowniczego, wkm 12,7 mm przy włazie dowócy i obsługiwany przez niego z wnętrza pojazdu, wyrzutnia granatów dymnych (2x6) po obu stronach wieży.
Do strzelania używa się amunicji scalonej: APDS-T, APFSDS-T, HEAT-T i dymnej. W czołgu przewożonych jest 55 szt. nabojów, z czego 44 w niszy amunicyjnej wieży oddzielonej od wnętrza wieży przesuwaną przegrodą pancerną, a 11 szt. umieszczono w pojemnikach amunicyjnych w przedziale bojowym. Liczba przewożonej amunicji do km 7,62 mm wynosi 11400 szt., a do wkm - 1000 szt.
Napęd
W czołgu zastosowano napęd turbinowy, który początkowo sprawiał konstruktorom wiele problemów. Wielu z nich uważało, że turbiny nie sprawdzą się na polu walki, jednakże niezawodność M1 okazała się większa od M60 napędzanego silnikiem wysokoprężnym i będącym do tej pory podstawowym czołgiem amerykańskim. Turbina gazowa Abramsa ma tak duży zapas mocy, że zapewnia temu ponad 60-tonowemu kolosowi prędkość w polu ponad 60 km/h.
M1A1 ABRAMS
W 1985 roku wszedł do służby nowy, zmodyfikowany Abrams M1A1. Jego głównym uzbrojeniem jest gładkolufowa 120 mm armata M256, produkowana na licencji niemieckiej firmy Rheinmetall (taka sama jak w czołgu Leopard 2). Od tego samego roku rozpoczęto jej montaż w czołgach M1 w miejsce armaty 105 mm. Wraz ze zwiększeniem kalibru amunicji uległa zmniejszeniu jej ilość do 40 szt. Zmieniono też pojemniki w przedziale bojowym do jej przewożenia. Do strzelania z tej armaty używa się nabojów scalonych z pociskami: APFSDS-T, HEAT-MP-T i HEAT.
Pogrubieniu uległy pancerz przodu i boków wieży, dna kadłuba oraz opancerzenie osłony lufy w miejscu jej osadzenia. Masa pancerza M1A1 Abrams stanowi 55% masy wozu.
M1A2 ABRAMS
Kolejna wersja czołgu Abrams powstała w 1988 roku i oznaczono M1A2. Skupiono się w niej głównie na unowocześnieniu elektroniki i opancerzeniu. Stanowisko dowódcy czołgu wyposażono w panoramiczny, dzienno-nocny i termowizyjny przyrząd obserwacyjny stabilizowany w obu płaszczyznach, sprzężony ze zintegrowanym celownikiem głównym (następuje automatyczne wskazanie celu). Zastosowano elektroniczny system kierowania ogniem FCEU z dalmierzem laserowym na bazie CO2 i ulepszonym przelicznikiem balistycznym. Zastosowana unowocześniona 120 mm gładkolufowa armata posiada zwiększoną żywotność do 1000 strzałów. Używa się do niej amunicji scalonej APFSDS-T i HEAT.
W czołgu zainstalowano wewnętrzny system informacyjny IVIS, sprawdzający na bieżąco zespoły czołgu i informujący o ich stanie załogę oraz szczebel dowodzenia. Na stanowisku kierowcy zainstalowano termowizor. Prawdopodobnie zakres zmian będzie zwiększony o system nawigacji satelitarnej GPS-NAVSTAR oraz radiolokacyjny system wykrywania celu MTAS.
Unowocześnienie pancerza polegało na zastosowaniu w czołowych partiach wieży i kadłuba elementów ze zubożonego uranu (co wzmocniło dwukrotnie odporność pancerza z przodu) i dodaniu ekranów przeciwkumulacyjnych nad górną powierzchnią wieży. Przyczyniło się to do wzrostu masy pancerza w stosunku do wersji M1A1 o 1,5 t. Zmieniono też typ gąsienic na T-158 o dwukrotnie większej żywotności i z wymiennymi nakładkami gumowymi.
|
|
|
| Dane taktyczno-techniczne |
| Wersja | ABRAMS M1 | ABRAMS M1A2 | BRAMS M1A2 |
| Producent | USA | USA | USA |
| Załoga | 4 | 4 | 4 |
| Pancerz | dane tajne |
| Uzbrojenie | armata gwintowana 105 mm (M1)-od 1988 r. 120 mm gładkolufowa, km 7,62 mm sprzężony z armatą, km 7,62 mm przy stanowisku ładowniczego, wkm 12,7 mm przy stanowisku dowódcy czołgu, wyrzutnie granatów dymnych (2x6) |
| Wymiary(m): |
| Długość całkowita | 9,77 | 9,83 | 9,83 |
| Długość kadłuba | 7,91 | 7,91 | 7,92 |
| Szerokość | 3,65 | 3,65 | 3,65 |
| Wysokość do stropu wieży | 2,38 | 2,44 | 2,43 |
| Prześwit | 0,48 | 0,48 | 0,48 |
| Masa bojowa (t) | 54,5 | 57,1 | 62,5 |
| Nacisk na podłoże (kg/cm2) | 0,96 | - | - |
| Napęd | Turbina gazowa Avco Lycoming AGT-1500 o mocy 1103 kW (1500 KM) przy 3000 obr/min |
| Osiągi: |
| Prędkość max na drodze (km/h) | 72,4 | 66,7 | 67 |
| Prędkośc max w terenie | 48,3 | 48,3 | 48 |
| Zasięg max na drodze | 490 | 470 | 465 |
| Przeszkody: |
| Rowy (szerokość w m) | 2,74 | 2,74 | 2,74 |
| Ściany (wysokość w m) | 1,24 | 1,24 | 1,06 |
| Wzniesienia (w %) | 60 | 60 | 60 |
|
|
|